Daron Acemoğlu’dan The Economist’e sert yanıt: ‘Yapabileceğinizin en iyisi buysa…’

Nobel ödüllü ekonomist Daron Acemoğlu ile The Economist arasındaki polemik büyüyor.

Derginin, Acemoğlu’nun 33 yıllık akademik kariyerini, kurumlar teorisini ve son dönem çalışmalarını eleştiren yazısının ardından Acemoğlu’ndan da yanıt geldi.

Acemoğlu, yazının yeni kitabının yayımlandığı döneme denk gelmesine dikkat çekerek dergiyi kasıtlı bir karalama kampanyası yürütmekle suçladı.

TARTIŞMA NASIL BAŞLADI?

Daron Acemoğlu ile The Economist arasındaki tartışma, derginin 17 Ağustos’ta yayımladığı “Dünyanın en etkili ekonomisti garip bir şekilde ikna edicilikten uzak” başlıklı makaleyle başladı.

The Economist, Acemoğlu’nun 33 yıllık akademik kariyerini, kurumlar teorisini ve kamuoyundaki etkisini ele aldığı yazısında, Nobel ödüllü ekonomistin önemli bir araştırmacı olduğunu kabul etmekle birlikte akademik etkisini sorguladı.

Dergi ayrıca, Acemoğlu’nun Nobel ödülüne dayanak olan 2001 tarihli sömürge dönemi ölüm oranları verilerinin doğruluğunu tartışmaya açtı.

Yazıda, Acemoğlu’nun kurumlar teorisinin “sonsuz bir döngü” yarattığı ve Çin gibi istisnai örnekleri tam olarak açıklayamadığı öne sürüldü. Acemoğlu’nun düşük doğum oranları ve yapay zekânın verimlilik üzerindeki etkilerine ilişkin son dönem çalışmalarının da riskli veya eksik analizler içerdiği savunuldu.

ACEMOĞLU’NUN KURUMLAR TEORİSİ NE DİYOR?

Acemoğlu’nun James A. Robinson ile birlikte geliştirdiği kurumlar teorisi, ülkelerin zenginlik veya yoksulluk düzeylerinin temel nedeninin coğrafya, iklim ya da kültürden ziyade siyasi ve ekonomik kurumlar olduğunu savunuyor.

Teori, Acemoğlu ve Robinson’ın dünya çapında ses getiren “Ulusların Düşüşü” (Why Nations Fail) kitabının da temelini oluşturuyor.

Söz konusu yaklaşımda, yüzlerce yıl önceki ölüm oranları, ülkelerin bugünkü refah düzeylerinin temel nedeninin coğrafya değil kurumlar olduğunu ortaya koyan tarihsel bir gösterge olarak kullanılıyor.

The Economist ise Acemoğlu’nun kurumlar teorisinin yanı sıra yapay zekâ konusundaki karamsar yaklaşımını, düşük doğum oranlarına ilişkin analizlerini ve Çin örneği üzerinden kurumlar döngüsüne yönelik değerlendirmelerini eleştirdi.

ACEMOĞLU’NDAN SERT YANIT

Acemoğlu, The Economist’in yazısını akademik bir eleştiriden ziyade “itibar suikastı” ve kasıtlı bir karalama kampanyası olarak değerlendirdi.

Yazının zamanlamasına dikkat çeken Acemoğlu, makalenin yeni kitabı “What Happened to Liberal Democracy?” (Demokratik Liberalizme Ne Oldu?) ile aynı dönemde yayımlanmasının tesadüf olmadığını savundu.

Acemoğlu, The Economist’in kendi yapay zekâ politikalarını öne çıkarmak amacıyla kitabının ana mesajını çarpıttığını ileri sürdü.

The Economist makalesine yanıt olarak bir mektup kaleme alan Acemoğlu, derginin yapıcı bir tartışma yürütmek yerine zayıf ve kopuk iddiaları bir araya getirdiğini ifade etti.

Acemoğlu mektubunu şu sözlerle tamamladı:

Eğer 33 yıllık bir birikim karşısında yapabileceğinizin en iyisi buysa, ‘garip bir şekilde ikna edici olmayan’ şey sizin eleştirinizdir.