Türk Askeri Uçakları Libya’ya Giden Yolu 700 Kilometre Genişletiyor: Türkiye-Yunanistan Hava Anlaşmazlıkları Üzerine Analiz**

**
Türk Hava Kuvvetleri’ne ait A400M askeri nakliye uçaklarının Libya’ya ulaşım süresi, 700 kilometreyi aşan bir rotayla uzatıldı. Askeri havacılık konularını takip eden İtalyan ItaMilRadar portalı, bu durumu detaylandırarak, uçakların doğrudan Akdeniz üzerinden Libya’ya gitmek yerine, kuzey hattından; Bulgaristan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk üzerinden Bingazi’ye ulaştığını bildirdi. Bu rotanın arkasındaki olası neden, Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan Uçuş Bilgi Bölgesi (FIR) anlaşmazlıkları olarak gösteriliyor.

Her iki ülkenin egemen hava sahalarının dışında uluslararası anlaşmalarla belirlenen FIR alanları bulunuyor. Bu alanlarda hava trafik kontrolörleri, hava trafiğini yönetmekte ve muhtemel çarpışmalara karşı önlemler almaktadır. Ancak FIR, ülkelerin bu hava sahalarında egemenlik haklarını sağlamıyor. Türkiye, Yunanistan’ın FIR’ı sanki tamamen kendi egemenliği altındaymış gibi kullanmaya çalıştığını ve bunun yetki aşımına neden olduğunu savunuyor. Ayrıca, Şikago Sözleşmesi’nin 3. maddesinin a bendine atıfla, askeri uçakların FIR’dan geçerken bildirimde bulunma zorunluluğunun olmadığını vurguluyor.

Yunanistan ise, “Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü kuralları uyarınca, tüm sivil ve askeri uçakların Atina FIR bölgesine girmeden önce uçuş planlarını sunmaları gerektiğini” ifade ediyor. Yunan tarafı, Türkiye’nin 1974 yılına kadar bu kurallara uyduğunu, daha sonra kendi hava sahasını genişletme çabasıyla bildirimde bulunmaktan vazgeçtiğini belirtiyor. Bu durum, zaman zaman iki ülkenin askeri uçaklarının karşı karşıya gelmesine ve gerilime yol açıyor.

Gelişen olaylar sonucunda, Türk A400M uçaklarının neden FIR’dan geçmeden 700 kilometrelik bir mesafeyi kat etmek zorunda kaldığı merak konusu oldu. ItaMilRadar, bu durumu son iki yıldır gözlemlediğini ve gecikmiş uçuş izinleri ile Doğu Akdeniz’deki yoğun askeri faaliyetlerin bu durumu etkilediğini belirtiyor. Cumhuriyet gazetesine ulaşan bilgilere göre, Türkiye’den resmi bir açıklama yapılması bekleniyor.

Ayrıca Millî Savunma Bakanlığı, Libya’daki Flintlock tatbikatına katılmak üzere Antalya’dan havalanan Akıncı Taarruzi İnsansız Hava Aracı’nın, Türkiye ile Libya arasında imzalanan Deniz Yetki Alanı Anlaşması’na uygun bir rota izlediğini duyurdu. Paylaşılan rotanın haritasında İHA’nın Yunanistan FIR’ını kullandığı gözlemlendi.