Cumhuriyetimizi Yeniden İnşa Etmeliyiz
28 Nisan 2026 tarihinde Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği Yuvarlak Masa Söyleşileri’nin ilk oturumu gerçekleştirildi. Prof. Dr. Emre Kongar’ın moderatörlüğünde, hukukçular Nazan Moroğlu ve Dr. Başar Yaltı ile siyaset bilimci Prof. Dr. Ersin Kalaycıoğlu’nun katılımıyla yapılan bu tartışmada, Türkiye’deki rejim bunalımının kökenleri, gelişimi ve çözüm yolları ele alındı. Moroğlu, Yaltı ve Kalaycıoğlu, sorunları ve sebeplerini analiz ederek çözüm önerilerini somut verilerle desteklediler.
**”Demokrasinin İşleyişi Hakkında Endişeler Artıyor”**
Kongar, oturumun sonunda katılımcılara eklemek istedikleri düşünceleri sordu. Kalaycıoğlu, Türkiye’nin demokratik özelliklerini büyük ölçüde kaybettiğini belirtti. 2018 ve 2023 seçimleri öncesinde yapılan saha araştırmalarından bahsederek, demokrasinin işleyişine dair memnuniyetin azaldığını ifade etti. 2018’de demokrasinin işleyişinden memnun olmayanların oranı %38.6 iken, 2023’te bu oran %54.6’ya yükseldi. Ancak bu dönemde hala %46’lık bir kesim memnun olduklarını belirtmiştir.
**”Bireylerin Değeri Vurgulanmalı”**
Demokratik bir ülkede yaşamanın önemi üzerine yapılan bir araştırma da oldukça dikkat çekiciydi. 2018’de “Pek önemli değil” diyenlerin oranı %5 iken, bu oran 2023’te %9’a yükseldi. Bu durum, demokrasinin önemine olan inancın azaldığını ve Türkiye’nin demokratik kimliğini yavaş yavaş yitirdiğini gösteriyor. Kalaycıoğlu, demokrasinin temel amacının bireylerin onurlu bir yaşam sürdürmelerini sağlamak olduğunu vurguladı. Otoriter rejimlerin bu hedefe ulaşmadığını belirtirken, demokrasiyle yönetilen toplumlarda bireyin değeri ve eşitliği ön plana çıkıyor.
1983 seçimlerinde, seçmenlerin temsil edilme biçiminde önemli bir sorun olduğuna dikkat çekildi. “Bir kişi, bir oy” ilkesinin ihlal edildiği ve bazı illere nüfusla orantısız olarak daha fazla sandalye tahsis edildiği belirtildi. Özellikle küçük illerin daha fazla temsil şansı bulması, büyük illerin haklarını etkilediği vurgulandı.
Kongar, bu durumun neden tartışılmadığını sorduğunda Kalaycıoğlu, siyasi partilerin çıkarlarının bunu engellediğini ifade etti. Küçük illerde sanayinin zayıf olması ve feodal ilişkilerin hâkim olması, bu durumu daha da karmaşık hale getiriyor. Kalaycıoğlu, Türkiye’nin demokrasi anlayışının kurulduğu günden beri eksik ve defolu bir yapı sergilediğini dile getirirken, herkesin hukuk önünde eşit olması ve bireysel hakların tanınmasının önemine dikkat çekti.
Sonuç olarak, Türkiye’nin demokratik geleceğini yeniden inşa etmek için toplumun bu konular üzerinde düşünmesi ve gerekli adımları atması gerektiği mesajı verildi.
